Składka zdrowotna w 2026 roku - skala, liniowy, ryczałt i rozliczenie

Co zmieniło się w składce zdrowotnej na 2026 rok?

Zapowiadana reforma składki zdrowotnej dla przedsiębiorców ostatecznie nie weszła w życie - ustawa została zawetowana przez prezydenta. W praktyce oznacza to, że w 2026 r. nadal obowiązują dotychczasowe zasady ustalania składki, znane z poprzednich lat, ale liczone od wyższych podstaw.

Wzrost wynika z dwóch źródeł: wyższego minimalnego wynagrodzenia oraz powrotu do liczenia minimalnej podstawy od 100% płacy minimalnej zamiast 75%, jak obowiązywało jako rozwiązanie przejściowe w 2025 r. Skutkiem jest zauważalny wzrost składki minimalnej i składek ryczałtowych względem poprzedniego roku.

• Minimalne wynagrodzenie w 2026 r. wynosi 4 806 zł.
• Minimalna podstawa składki liczona jest ponownie od 100% minimalnego wynagrodzenia.
• Przeciętne wynagrodzenie istotne dla ryczałtu (IV kwartał 2025 r.) to ok. 9 228,64 zł.

Składka zdrowotna na skali podatkowej

Przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych (skala podatkowa) składka zdrowotna wynosi 9% dochodu z działalności za poprzedni miesiąc. Im wyższy dochód, tym wyższa składka - jest więc powiązana z realnymi wynikami firmy.

Składka nie może być jednak niższa od minimum. W 2026 r. minimalna podstawa to minimalne wynagrodzenie 4 806 zł, więc minimalna składka zdrowotna wynosi orientacyjnie ok. 432,54 zł miesięcznie (9% z 4 806 zł). Jeżeli 9% Twojego dochodu jest niższe niż ta kwota, i tak płacisz minimum.

Czy składkę odlicza się przy skali?

Przy skali podatkowej składki zdrowotnej co do zasady nie odlicza się ani od dochodu, ani od podatku. To istotna różnica względem podatku liniowego i ryczałtu, którą warto uwzględnić, porównując formy opodatkowania.

Składka zdrowotna na podatku liniowym

Przedsiębiorcy na podatku liniowym płacą składkę zdrowotną w wysokości 4,9% dochodu, jednak nie mniej niż składka minimalna, czyli orientacyjnie ok. 432,54 zł miesięcznie w 2026 r. (9% minimalnego wynagrodzenia). Niższa stawka procentowa niż na skali nie zawsze oznacza niższą składkę - wszystko zależy od poziomu dochodu.

Liniowcy mogą część zapłaconej składki zdrowotnej zaliczyć do kosztów lub odliczyć od dochodu, ale tylko do rocznego limitu. W 2026 r. limit ten wynosi orientacyjnie ok. 14 100 zł. Składki ponad limit nie pomniejszają już podstawy opodatkowania.

W naszym biurze rachunkowym policzymy i porównamy obciążenia w różnych formach na podstawie Twoich danych - przedstawimy wyliczenia, a decyzję o wyborze formy podejmujesz samodzielnie.

Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodu

Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych składka zdrowotna jest zryczałtowana - nie zależy od dochodu, lecz od progu rocznego przychodu. Podstawą jest odpowiednio 60%, 100% lub 180% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za IV kwartał poprzedniego roku, a od niej liczy się 9%.

• Przychód do 60 000 zł: podstawa 60% przeciętnego wynagrodzenia - składka orientacyjnie ok. 498,35 zł miesięcznie.
• Przychód powyżej 60 000 zł do 300 000 zł: podstawa 100% - składka orientacyjnie ok. 830,58 zł miesięcznie.
• Przychód powyżej 300 000 zł: podstawa 180% - składka orientacyjnie ok. 1 495,04 zł miesięcznie.

Przychód liczy się narastająco w trakcie roku - po przekroczeniu progu składka rośnie do kwoty z wyższego przedziału. Po zakończeniu roku możliwe jest też odliczenie 50% zapłaconych składek zdrowotnych od przychodu, co obniża podstawę ryczałtu. Konkretne kwoty progów warto potwierdzić na zus.pl, bo zależą od ogłoszonego przeciętnego wynagrodzenia.

Składka zdrowotna 2026 wg formy

Minimalna podstawa i minimalna składka

Przy skali, podatku liniowym i karcie podatkowej obowiązuje minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej. W 2026 r. jest nią minimalne wynagrodzenie obowiązujące 1 stycznia, czyli 4 806 zł. Składka minimalna to 9% tej kwoty, czyli orientacyjnie ok. 432,54 zł miesięcznie.

Minimalna składka jest istotna zwłaszcza w miesiącach, w których firma osiąga niski dochód lub stratę - mimo to składkę zdrowotną w minimalnej wysokości trzeba opłacić. Na ryczałcie nie ma odrębnej składki minimalnej w tym sensie, bo kwota wynika wprost z progu przychodu.

Minimalna składka obowiązuje w roku składkowym, który biegnie od 1 lutego do 31 stycznia kolejnego roku - to inny okres niż rok kalendarzowy, o czym łatwo zapomnieć przy planowaniu.

Składka zdrowotna a sprzedaż środków trwałych

Sprzedaż środka trwałego potrafiła znacząco zawyżać podstawę składki zdrowotnej, dlatego zasady w tym zakresie zostały złagodzone. Co do zasady przychodów i kosztów ze sprzedaży środków trwałych nie uwzględnia się w miesięcznej podstawie składki zdrowotnej.

Transakcję taką wykazuje się dopiero w rozliczeniu rocznym, przy czym przedsiębiorca może sam zdecydować, czy uwzględnić ją w rocznej podstawie. Może to mieć znaczenie zwłaszcza, gdy sprzedaż przyniosła stratę - wtedy ujęcie jej w rozliczeniu rocznym potrafi obniżyć podstawę.

To obszar, w którym łatwo o pomyłkę, dlatego skutki sprzedaży środka trwałego dla składki warto przeliczyć indywidualnie. Możemy przygotować takie wyliczenia, a decyzję o sposobie rozliczenia podejmuje klient.

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej

Przy skali, podatku liniowym i ryczałcie obok składek miesięcznych obowiązuje roczne rozliczenie składki zdrowotnej. Po zakończeniu roku porównuje się składki zapłacone w trakcie roku z należnymi od faktycznego dochodu lub przychodu.

Z rozliczenia może wynikać dopłata (gdy dochód był wyższy niż zakładano) albo zwrot nadpłaty. Roczne rozliczenie wykazuje się w dokumentach rozliczeniowych za kwiecień - ZUS DRA albo ZUS RCA - składanych do 20 maja następnego roku; rozliczenie za 2026 r. trzeba złożyć do 20 maja 2027 r.

Profesjonalna księgowość online pilnuje terminów rozliczenia rocznego oraz miesięcznych płatności, żebyś uniknął odsetek i błędów w podstawie. Sprawdź aktualny stan terminów na zus.pl przy pierwszej deklaracji w roku.