Poradnik · VAT i kasa
Aktualizacja: · 8 min czytania · Autor Agnieszka Saladra, Dyplomowana Księgowa
Nie każda firma musi od razu kupować kasę. Kasa fiskalna 2026 jest obowiązkowa dopiero po przekroczeniu limitu obrotów albo - w wybranych branżach - już od pierwszej sprzedaży. Wyjaśniamy, jak liczyć limit 20 000 zł, kto nie ma prawa do zwolnienia, ile czasu jest na instalację oraz jak działa ulga na zakup kasy. Pokazujemy też, jak nasze biuro rachunkowe online pilnuje tych progów za Ciebie.
W skrócie
Kasa rejestrująca (fiskalna) służy do ewidencji sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności oraz rolników ryczałtowych - czyli sprzedaży konsumenckiej. Sprzedaż na rzecz firm dokumentujesz fakturą i nie wlicza się ona do limitu zwolnienia z kasy.
Zasady na 2026 rok wynikają z rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. 2024 poz. 1902). Rozporządzenie obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. i utrzymuje zwolnienia do 31 grudnia 2027 r.
Są dwie ścieżki, którymi trafiasz pod obowiązek kasy: przekroczenie limitu obrotów albo wykonywanie czynności, które są objęte kasą bezwzględnie - od pierwszej sprzedaży. Omawiamy obie poniżej. Przepisy bywają zmieniane, dlatego stan na konkretny dzień warto potwierdzić z księgowym lub na podatki.gov.pl.
Najczęstsze jest zwolnienie ze względu na obrót. Przysługuje, dopóki sprzedaż na rzecz osób fizycznych i rolników ryczałtowych nie przekroczy w roku podatkowym 20 000 zł. Próg nie zmienił się na 2026 rok i dotyczy zarówno firm kontynuujących działalność, jak i nowych.
Do tego limitu liczysz wyłącznie sprzedaż konsumencką. Sprzedaży na rzecz innych firm (dokumentowanej fakturą) ani niektórych dostaw środków trwałych do progu nie wliczasz.
Jeśli zaczynasz sprzedaż konsumencką w trakcie roku, limit ustalasz proporcjonalnie do liczby dni pozostałych do końca roku. Wzór jest prosty: 20 000 zł × (liczba dni od rozpoczęcia sprzedaży do końca roku ÷ liczba dni w roku).
W kolejnym roku, jeśli za poprzedni rok obrót konsumencki nie przekroczył 20 000 zł, możesz nadal korzystać ze zwolnienia - tym razem z pełnym, rocznym progiem.
Limit 20 000 zł nie obejmuje wszystkich. Rozporządzenie wymienia czynności, przy których kasa jest obowiązkowa bez względu na obrót - już przy pierwszej sprzedaży konsumenckiej. Jeśli prowadzisz taką działalność, kasa musi być od początku.
To zestawienie pokazuje najczęstsze przypadki - pełny katalog wyłączeń znajduje się w rozporządzeniu. Granica bywa cienka (np. czy dany sprzęt jest wyrobem elektronicznym albo czy punkt gastronomiczny jest placówką stacjonarną), dlatego klasyfikację swojej działalności warto potwierdzić z księgowym, zanim zaczniesz sprzedaż.
Gdy przekroczysz limit 20 000 zł (lub proporcjonalny), zwolnienie wygasa - ale nie z dnia na dzień. Masz czas do końca 2 miesięcy następujących po miesiącu, w którym limit został przekroczony.
Przykład: limit przekraczasz w marcu. Zwolnienie traci moc z końcem maja, więc od 1 czerwca musisz ewidencjonować sprzedaż na kasie. Te dwa miesiące to czas na zakup, fiskalizację i zgłoszenie kasy - warto wykorzystać go z wyprzedzeniem, a nie w ostatniej chwili.
Inaczej jest w branżach objętych kasą bezwzględnie - tam nie ma okresu przejściowego ani limitu. Kasa musi działać już przy pierwszej sprzedaży konsumenckiej.
Dziś standardem są kasy online - urządzenia, które na bieżąco przesyłają dane o sprzedaży do Centralnego Repozytorium Kas prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Kasy z papierową i elektroniczną kopią paragonu nie są już sprzedawane (odpowiednio od 2019 i 2023 r.); można jedynie dorabiać do nich części przez okres przejściowy.
Alternatywą bywa kasa wirtualna - oprogramowanie instalowane na telefonie, tablecie lub komputerze, działające jak kasa online. Jest dostępna tylko dla wybranych branż wskazanych w przepisach (m.in. transport pasażerski, hotelarstwo, gastronomia).
Część branż ma obowiązek stosowania właśnie kasy online (m.in. gastronomia stacjonarna, stacje paliw, usługi fryzjerskie, kosmetyczne, prawnicze, opieka medyczna, budowlanka, naprawa pojazdów). Który typ kasy będzie u Ciebie właściwy, zależy od rodzaju działalności - porównamy dostępne opcje i przedstawimy je, a decyzję podejmujesz Ty.
Na zakup pierwszej kasy online (lub wirtualnej) przysługuje ulga: 90% ceny netto kasy, jednak nie więcej niż 700 zł za każdą sztukę. Z odliczenia korzystają zarówno czynni podatnicy VAT, jak i firmy zwolnione z VAT.
Sposób rozliczenia zależy od statusu VAT: czynny podatnik VAT wykazuje ulgę w pliku JPK_V7, a firma zwolniona z VAT składa wniosek do naczelnika urzędu skarbowego o zwrot na rachunek bankowy. Pamiętaj też o obowiązkowych przeglądach technicznych kasy - ich brak może oznaczać konieczność zwrotu ulgi.
Obowiązek kasy to obszar, w którym łatwo o pomyłkę - od przeoczenia limitu, przez błędną kwalifikację branży, po spóźnioną instalację. Każdy z tych błędów może skończyć się sankcją lub utratą prawa do ulgi.
W Luno-Group nad Twoimi rozliczeniami czuwa doświadczony księgowy, a nie sama aplikacja. Łączymy wygodę księgowości online z realnym wsparciem człowieka, który zna przepisy i odpowie na Twoje pytania - po polsku lub po angielsku.
Źródła i podstawa prawna
Zobacz też
Limit to 20 000 zł sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności i rolników ryczałtowych w roku podatkowym. Sprzedaży na rzecz firm nie wliczasz. Po przekroczeniu tej kwoty powstaje obowiązek ewidencji na kasie.
Limit liczysz proporcjonalnie do liczby dni od rozpoczęcia sprzedaży do końca roku, według wzoru 20 000 zł × (dni do końca roku ÷ dni w roku). Przy starcie 1 lipca próg wynosi ok. 10 000 zł, a 1 października - ok. 5 000 zł.
Bez prawa do limitu kasę stosują m.in. gastronomia, usługi fryzjerskie, kosmetyczne, prawnicze i doradztwo podatkowe, opieka lekarska i dentystyczna, naprawa pojazdów, a także sprzedaż części samochodowych, komputerów i wyrobów elektronicznych oraz perfum i wód toaletowych. Kosmetyków innych niż perfumy i wody toaletowe ta lista nie obejmuje. Pełny katalog jest w rozporządzeniu.
Zwolnienie wygasa po upływie 2 miesięcy następujących po miesiącu, w którym przekroczyłeś limit. Jeśli limit przekroczysz w marcu, kasa musi działać od 1 czerwca. W branżach objętych kasą bezwzględnie okresu przejściowego nie ma.
Ulga to 90% ceny netto kasy, nie więcej niż 700 zł za sztukę. Przysługuje na pierwszą kasę online (lub wirtualną tam, gdzie jest dopuszczona), zarówno podatnikom VAT, jak i firmom zwolnionym z VAT, po spełnieniu warunków formalnych.
To zależy od branży i sposobu sprzedaży - kasa wirtualna jest dostępna tylko dla wybranych branż, a część działalności ma obowiązek kasy online. Porównamy dostępne opcje i przedstawimy koszty oraz wymogi, a wybór należy do Ciebie.
Umów bezpłatną konsultację z Luno-Group. Doświadczony księgowy sprawdzi Twoją sytuację, policzy limit, oceni obowiązek kasy i pomoże rozliczyć ulgę - bez stresu i ryzyka sankcji.
Umów bezpłatną konsultację