JPK_CIT i e-KPiR od 2026 - dla kogo i od kiedy

Czym jest JPK_CIT i e-KPiR

JPK to skrót od Jednolitego Pliku Kontrolnego - ustrukturyzowanego formatu danych, który urząd skarbowy potrafi odczytać automatycznie. Do tej pory najlepiej znaliśmy JPK_VAT, czyli ewidencję VAT wysyłaną co miesiąc lub co kwartał. Teraz analogiczne podejście obejmuje podatki dochodowe: zamiast trzymać księgi wyłącznie u siebie, przedsiębiorca przekazuje je fiskusowi w jednolitej, cyfrowej postaci.

Pod pojęciem JPK_CIT kryje się obowiązek przesyłania ksiąg rachunkowych podatników podatku dochodowego od osób prawnych. Po stronie PIT mówimy potocznie o e-KPiR, czyli o elektronicznej podatkowej księdze przychodów i rozchodów oraz o ewidencji przychodów ryczałtowca. W obu przypadkach chodzi o to samo: księgi mają być prowadzone w programie i wysyłane do urzędu w ściśle określonym schemacie.

Co istotne, JPK w podatkach dochodowych nie zastępuje zeznań rocznych - CIT-8, PIT-36 czy PIT-28 składa się tak jak dotąd. Nowe pliki je uzupełniają, dając administracji skarbowej szczegółowy obraz ksiąg, na podstawie których powstało rozliczenie.

Nowe struktury: JPK_KR_PD, JPK_ST_KR, JPK_PKPiR i JPK_EWP

Zmiana wiąże się z kilkoma nowymi schematami plików. Każdy z nich odpowiada innemu rodzajowi prowadzonej ewidencji, dlatego konkretny przedsiębiorca będzie składał tylko te struktury, które dotyczą jego formy księgowości.

• JPK_KR_PD - struktura ksiąg rachunkowych dla podmiotów prowadzących pełną księgowość; obejmuje zapisy księgowe rozszerzone o dane podatkowe.
• JPK_ST_KR - ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, składana razem z księgami rachunkowymi.
• JPK_PKPiR - elektroniczna podatkowa księga przychodów i rozchodów (e-KPiR) dla osób rozliczających się skalą lub podatkiem liniowym.
• JPK_EWP - ewidencja przychodów dla podatników na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych.
• JPK_ST - wykaz środków trwałych po stronie PIT, składany przez prowadzących KPiR oraz ryczałtowców.

Wejście tych struktur oznacza również, że już w trakcie roku trzeba gromadzić w księgach dodatkowe dane - na przykład znaczniki kont czy informacje o różnicach między ujęciem księgowym a podatkowym. To dlatego do przygotowania nie wystarczy sama wysyłka pliku na koniec roku; sposób prowadzenia ewidencji trzeba dostosować wcześniej.

Harmonogram JPK_CIT - etapy 2025, 2026 i 2027

Obowiązek po stronie CIT wprowadzany jest etapami, zależnie od wielkości i charakteru podatnika. Poniższy harmonogram odzwierciedla stan przepisów na 2026 rok - przy czym, jak przy wielu nowych regulacjach, terminy bywały już przesuwane, więc traktuj je orientacyjnie.

• Od 1 stycznia 2025 (etap I) - najwięksi podatnicy CIT i spółki niebędące osobami prawnymi, których przychód w poprzednim roku przekroczył 50 mln euro, oraz podatkowe grupy kapitałowe.
• Od 1 stycznia 2026 (etap II) - podatnicy CIT oraz podatnicy PIT prowadzący księgi rachunkowe, którzy są zobowiązani do przesyłania miesięcznego JPK_V7M. Pozostali podatnicy CIT wchodzą dopiero w etapie III.
• Od 1 stycznia 2027 (etap III) - pozostali podatnicy, w tym składający JPK_V7K kwartalnie oraz ci, którzy nie wysyłają JPK_VAT.

Dla podmiotów, których rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym, pierwsze pliki etapu I za 2025 rok przekazuje się w 2026 roku - do 31 lipca 2026 r., bo od 1 lipca 2026 r. księgi rachunkowe w CIT wysyła się do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Kolejne etapy działają analogicznie - obowiązek liczy się od roku podatkowego rozpoczynającego się po wskazanej dacie.

JPK dla PIT - e-KPiR i ewidencja ryczałtu od 2026

Po stronie PIT zmiana dotyczy nie tylko firm prowadzących pełne księgi, ale też najpopularniejszych form uproszczonych: podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji przychodów na ryczałcie. To właśnie ten obszar najczęściej nazywany jest e-KPiR.

Kto i od kiedy

Od 1 stycznia 2026 roku obowiązek struktur JPK_PKPiR, JPK_EWP i JPK_ST obejmuje tę grupę podatników PIT, która już dziś przesyła miesięczny JPK_V7M - czyli czynnych podatników VAT rozliczających się miesięcznie. Pozostali, w tym rozliczający JPK_VAT kwartalnie lub korzystający ze zwolnienia z VAT, mają zostać objęci obowiązkiem od 1 stycznia 2027 roku.

Kto składa którą strukturę

• Osoby na skali podatkowej lub podatku liniowym, prowadzące KPiR, składają JPK_PKPiR oraz JPK_ST.
• Podatnicy na ryczałcie składają JPK_EWP oraz JPK_ST.
• Karta podatkowa nie wiąże się z prowadzeniem tych ewidencji, więc nie generuje wymienionych plików.

Kiedy i jak wysyła się pliki

Najważniejsza praktyczna różnica wobec JPK_VAT polega na częstotliwości. Ksiąg dochodowych nie wysyła się co miesiąc - przekazuje się je raz w roku, po zakończeniu roku podatkowego, bez wezwania ze strony urzędu.

Przy KPiR i ewidencji przychodów termin jest powiązany ze złożeniem zeznania rocznego. Podatnicy PIT prowadzący KPiR wysyłają JPK_PKPiR do upływu terminu złożenia PIT-36 lub PIT-36L, a ryczałtowcy - JPK_EWP w terminie PIT-28. W praktyce dla większości osób oznacza to przesłanie pliku za 2026 rok do 30 kwietnia 2027 roku. Księgi rachunkowe mają termin odrębny od zeznania: od 1 lipca 2026 r. w CIT jest to koniec siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego (przy roku kalendarzowym - 31 lipca), a w PIT - 31 lipca po zakończeniu roku.

Choć wysyłka odbywa się po zakończeniu roku, prowadzenie ksiąg w odpowiednim programie i z odpowiednimi danymi musi trwać przez cały rok. Z tego powodu o przygotowaniach warto myśleć od pierwszego dnia roku, którego obowiązek dotyczy, a nie dopiero przy rozliczeniu rocznym.

Jak przygotować firmę do JPK_CIT i e-KPiR

Wdrożenie nowych struktur to przede wszystkim kwestia danych i narzędzi, a nie samego momentu wysyłki. Im wcześniej księgi prowadzone są w sposób zgodny ze schematem, tym mniej pracy zostaje na koniec roku.

• Ustal, który etap i które struktury dotyczą Twojej firmy - zależy to od formy opodatkowania oraz statusu w VAT.
• Upewnij się, że księgowość prowadzona jest w programie obsługującym właściwy schemat JPK (JPK_KR_PD, JPK_PKPiR lub JPK_EWP).
• Zadbaj o kompletność danych dodatkowych, na przykład oznaczeń środków trwałych czy powiązań kont z pozycjami podatkowymi.
• Zaplanuj wysyłkę pliku w terminie właściwym dla Twoich ksiąg, tak by były zamknięte i uzgodnione przed jego upływem.

Zakres przygotowań różni się w zależności od skali firmy i formy księgowości, dlatego konkretną listę działań ustalamy zawsze na danych klienta. Nie wskazujemy przy tym, która forma opodatkowania jest dla kogoś najlepsza - to decyzja przedsiębiorcy; naszą rolą jest poprawne przygotowanie i wysłanie ksiąg w wybranym wariancie.

Jak Luno-Group prowadzi księgi pod JPK

W Luno-Group jesteśmy biurem rachunkowym online - księgowość prowadzimy zdalnie, ale za rozliczeniami stoją doświadczeni księgowi, a nie sama aplikacja. JPK w podatkach dochodowych traktujemy jako standardowy element prowadzenia ksiąg: dbamy o to, by zapisy od początku roku były zgodne z wymaganymi strukturami.

Naszych klientów przeprowadzamy przez zmianę kompleksowo - od ustalenia, które struktury ich dotyczą, przez prowadzenie ksiąg w odpowiednim formacie, aż po wysyłkę plików w obowiązujących terminach. Całą obsługę prowadzimy po polsku i po angielsku, tak by przedsiębiorca nie musiał samodzielnie śledzić zmieniającego się harmonogramu.